مقدارهاى كوچك‌تر تقسيم مىشوند . زيرا اگر در تقسيم به حدى برسيم كه قابل قسمت به جزء كوچك‌تر نباشد معنايش آن است كه به جزئى مىرسيم كه آن جزء مقدار نداشته باشد و اين امر نامعقولى است زيرا محال است كه از اجتماع اجزاى بدون مقدار ، مقدار پديد آيد . كمّ منفصل متن والمنفصل خلاف المتّصل ، وهو : العدد . . . كانت أربعة أو من خارج كانت ستّة . ترجمه كمّ منفصل خلاف كم متصل است . و آن عددى است كه حاصل مىشود از تكرار واحد ؛ زيرا عدد ، بالفعل به اجزائى منقسم مىگردد و بين آنها حد مشتركى وجود ندارد ، فى المثل عدد پنج وقتى به « دو » و « سه » تقسيم شد اگر حد مشتركى ميان آنها باشد ، عدد پنج « چهار » مىشود و اگر حد مشترك بيرون از آن باشد ، عدد پنج « شش » مىگردد . شرح حكما مصداق كمّ منفصل را در عدد خلاصه نموده‌اند . عدد چيزى است كه از تكرار وحدات به وجود مىآيد ، مانند عدد دو يا سه و بيشتر كه از تكرار دو تا يكى يا سه تا يكى به وجود آمده‌است . گفته شد در كمّ متصل حد مشترك وجود دارد ، ولى در كمّ منفصل حد مشترك وجود ندارد ؛ زيرا اگر در كمّ منفصلى مانند عدد « پنج » حد مشتركى وجود داشته باشد ، كه آن حد مشترك داخل در عدد پنج باشد آن عدد پنج عدد « چهار » خواهد گشت ، به جهت آن كه يكى از وحدات بين عدد دو و سه بر فرض تقسيم پنج به اين دو ، مشترك خواهد بود . و اگر آن حد مشترك حسب الفرض بيرون از دو و سه باشد عدد پنج عدد شش خواهد بود ؛ زيرا علاوه بر دو و سه يك جزء مشترك بيرون از اين دو دارند . كه با آن شش مىشوند .